Scorify.uz
Intermediate (B1) · grammatika

Second va Third Conditional: If I were... va If I had...

Shart gaplarning ikkinchi va uchinchi turi haqiqatda bo'lmagan narsa haqida gapirish uchun kerak. Second conditional hozirgi yoki kelajakdagi xayoliy vaziyatni, third conditional esa o'tmishda o'zgarmay qolgan voqeani tasvirlaydi. O'zbek tilida buni «-sa edi» shakli bilan aytamiz, ingliz tilida esa zamon shakli o'zgaradi.

Second conditional: xayoliy vaziyat

Tuzilishi: If + Past Simple, would + fe'l. Bu yerda Past Simple o'tgan zamonni emas, «haqiqatga to'g'ri kelmaydigan» vaziyatni bildiradi. Gap hozirgi yoki kelajak haqida ketadi.

Masalan, siz hozir million dollarga ega emassiz. Shuning uchun «If I had a million dollars, I would buy a house» deymiz. O'zbekchada: «Agar mening million dollarim bo'lsa edi, uy sotib olgan bo'lardim.»

  • If I had more free time, I would learn the guitar. — Agar bo'sh vaqtim ko'proq bo'lsa edi, gitara o'rganardim.
  • She would travel more if she earned more. — U ko'proq maosh olsa edi, ko'proq sayohat qilardi.
  • What would you do if you lost your phone? — Telefoningizni yo'qotib qo'ysangiz, nima qilardingiz?

If I were: nega «was» emas?

Second conditional da to be fe'li barcha shaxslar bilan were shaklini oladi: If I were, If he were, If it were. Kundalik nutqda If I was ham uchraydi, lekin imtihon va yozma ishda were xavfsizroq tanlov.

Maslahat berishda ham shu qolip ishlatiladi: «If I were you, I would...» («Sizning o'rningizda bo'lsam, ...»).

  • If I were you, I would apply for that job. — Sizning o'rningizda bo'lsam, o'sha ishga hujjat topshirardim.
  • If he were taller, he could play basketball. — U bo'yi balandroq bo'lsa edi, basketbol o'ynay olardi.

Third conditional: o'tmishdagi pushaymonlik

Tuzilishi: If + Past Perfect (had + V3), would have + V3. Bu qolip o'tmishda sodir bo'lmagan yoki boshqacha bo'lgan voqea haqida: natijani endi o'zgartirib bo'lmaydi.

Masalan, siz kechikdingiz va poyezdga ulgurmadingiz. «If I had left earlier, I would have caught the train» — «Ertaroq chiqqanimda edi, poyezdga ulgurgan bo'lardim.»

  • If we had booked earlier, the tickets would have been cheaper. — Oldinroq band qilganimizda, chiptalar arzonroq bo'lardi.
  • He wouldn't have failed if he had studied harder. — U qattiqroq o'qiganida, yiqilmagan bo'lardi.
  • If I hadn't missed the bus, I wouldn't have been late. — Avtobusga kechikmaganimda, kech qolmagan bo'lardim.

Uchala turni solishtirish

Qaysi turni tanlashni bitta savol hal qiladi: bu voqea hali bo'lishi mumkinmi? Agar ha bo'lsa, first conditional. Agar hozir yoki kelajakda amalda yo'q bo'lsa, second. Agar vaqt o'tib ketgan bo'lsa, third.

TurTuzilishiMa'nosi
FirstIf + Present, will + fe'lReal imkoniyat: If it rains, I will stay home.
SecondIf + Past Simple, would + fe'lXayoliy hozirgi/kelajak: If I had a car, I would drive.
ThirdIf + Past Perfect, would have + V3O'tgan, o'zgarmas: If I had known, I would have called.

Wish: orzu va pushaymonlik

Wish ham xuddi shu mantiqqa amal qiladi. Hozirgi holat haqida wish + Past Simple: «I wish I lived near the sea» (yashasam edi). O'tmish haqida wish + Past Perfect: «I wish I had studied medicine» (o'qiganimda edi).

Boshqaning odatidan norozilikda wish + would: «I wish he would stop smoking.» Bu yerda kelajakda o'zgarish umidi bor.

  • I wish I could speak French. — Fransuzchada gapira olsam edi.
  • She wishes she had taken that job. — U o'sha ishni qabul qilganida edi, deb afsuslanadi.
  • I wish it would stop raining. — Yomg'ir to'xtasa edi.

Aralash shart gaplar

Ba'zan o'tmishdagi sabab hozirgi natijaga ta'sir qiladi. Shunda If + Past Perfect, would + fe'l ishlatiladi: «If I had saved money, I would be rich now.» Bu o'tmishdagi sabab va hozirgi natijani bog'laydi.

  • If she had accepted the offer, she would live in London now. — U taklifni qabul qilganida, hozir Londonda yashagan bo'lardi.

Real hayotda qanday ishlatamiz?

Second conditional taklif, maslahat va muloyim iltimosda juda ko'p uchraydi. «Would you mind if I opened the window?» yoki «It would be great if you could help» kabi iboralar gapni yumshoqroq qiladi. IELTS Speaking da ham «If I could change one thing about my city, I would...» kabi javoblar fikringizni boy ko'rsatadi.

Third conditional esa ko'pincha hikoya va pushaymonlikda keladi. Ammo uni haddan tashqari ko'p ishlatmang: bir-ikkita aniq misol suhbatni tabiiy qiladi. Ikkala qolipda ham asosiy narsa shart qismida to'g'ri zamonni tanlash, qolgani oson.

  • If I could live anywhere, I would choose Samarkand. — Xohlagan joyda yashay olsam, Samarqandni tanlardim.
  • If I had known about the exam, I would have prepared. — Imtihon haqida bilganimda, tayyorlanardim.
  • Would you be angry if I told you the truth? — Haqiqatni aytsam, g'azablanmaysizmi?

O'zbek tilida so'zlashuvchilar uchun tipik xatolar

  • O'zbekcha «-sa edi» ni ikkala turda ham ishlatamiz, shuning uchun ingliz tilida ham bir xil qolipni ishlatib yuboramiz. Esda tuting: hozirgi xayol uchun Past Simple, o'tgan xayol uchun Past Perfect.
  • If dan keyin would qo'ymang: «If I would have money» xato, to'g'risi «If I had money, I would...». Would faqat natija qismida keladi.
  • Third conditional da ikkala qismga ham o'tgan shakl kerak: «If I would have known» emas, «If I had known, I would have called».
  • «If I was you» ni yozma ishda ishlatmang. Talab etiladigan shakl: If I were you.
  • Past Simple shartda o'tgan zamonni bildirmaydi. «If I had a car» — «Menda mashina bo'lsa edi» (hozir yo'q), «menda mashina bor edi» emas.

Ko'p beriladigan savollar

Second conditional bilan third conditional farqi nima?

Second conditional hozirgi yoki kelajakdagi xayoliy vaziyat uchun (If I had time, I would help). Third conditional o'tmishda bo'lib o'tgan va o'zgartirib bo'lmaydigan voqea uchun (If I had had time, I would have helped).

If I were nima uchun were bo'ladi, was emas?

Bu qadimiy subjunctive qoldig'i: xayoliy vaziyatda were barcha shaxslar bilan ishlatiladi. Suhbatda If I was ham uchraydi, ammo yozma va rasmiy nutqda were to'g'ri hisoblanadi.

Wish dan keyin qaysi zamon keladi?

Hozirgi holat haqida Past Simple (I wish I had a car), o'tmish haqida Past Perfect (I wish I had bought it), kelajakdagi o'zgarish umidida would (I wish he would call).

Would ni if dan keyin ishlatish mumkinmi?

Odatda yo'q. Faqat iltimosda uchraydi: «I would be grateful if you would help me». Oddiy shart gapda if dan keyin Past Simple yoki Past Perfect qo'yiladi.

Boshqa qoidalar

Darsga o'tish

Kursda bu mavzu: Second conditional: xayoliy vaziyatlar (If I were…, I would…) (Intermediate (B1)). Barcha darslar: ingliz tili darslari.