Scorify.uz
Intermediate (B1) · grammatika

Gerund va Infinitive: enjoy doing yoki decide to do

Ingliz tilida ikki fe'l ketma-ket kelganda ikkinchisi -ing shaklida (gerund) yoki to + fe'l shaklida (infinitive) bo'ladi. O'zbek tilida bu qiyinchilik yo'q: «yuzishni yoqtiraman», «yuzishga qaror qildim». Ingliz tilida esa birinchi fe'l qaysi shaklni talab qilishini yodlash kerak.

Fe'l + -ing

Ba'zi fe'llardan keyin faqat gerund (-ing) keladi. Bular ko'pincha his-tuyg'u, to'xtatish va hozirgi faoliyat bilan bog'liq fe'llar: enjoy, finish, mind, avoid, keep, suggest, practise, give up.

Esda saqlash uchun: ular "jarayon"ni bildiradi, harakatning o'zi haqida.

  • I enjoy walking in the evening. — Kechqurun sayr qilishni yoqtiraman.
  • She finished writing the report. — U hisobotni yozib bo'ldi.
  • Do you mind opening the window? — Derazani ochsangiz bo'ladimi?

Fe'l + to-infinitive

Boshqa fe'llardan keyin to + fe'l keladi. Bular odatda qaror, reja, istak va maqsad bilan bog'liq: decide, plan, want, hope, agree, refuse, manage, promise, afford, need.

Ular "kelajak"ga qaratilgan: hali bajarilmagan harakat.

  • We decided to move to a bigger flat. — Kattaroq kvartiraga ko'chishga qaror qildik.
  • He refused to answer the question. — U savolga javob berishdan bosh tortdi.
  • I can't afford to buy a new car. — Yangi mashina sotib olishga qurbim yetmaydi.

Ikkalasi bilan ham keladigan fe'llar

Like, love, hate, prefer, start, begin fe'llaridan keyin ikkala shakl ham mumkin, ma'no deyarli bir xil: «I like swimming / I like to swim». Britaniya inglizchasida like doing ko'proq umumiy zavq, like to do esa odat yoki to'g'ri deb hisoblangan ish haqida.

  • It started raining. / It started to rain. — Yomg'ir yog'a boshladi.

Ma'nosi o'zgaradigan fe'llar

Stop, remember, forget, try fe'llarida shakl ma'noni o'zgartiradi. Bu eng ko'p xato qilinadigan joy.

Fe'l+ -ing+ to
stopto'xtatmoq: He stopped smoking. (chekishni tashladi)to'xtab biror ish qilmoq: He stopped to smoke. (chekish uchun to'xtadi)
rememberesda bor: I remember locking the door. (qulflaganim esimda)esdan chiqarmaslik: Remember to lock the door. (qulflashni unutma)
forgetunutgan: I'll never forget meeting her.eslay olmagan: I forgot to call him.
trysinab ko'rmoq: Try restarting it.urinmoq: I tried to open it but couldn't.

Predloglardan keyin faqat -ing

Predlogdan keyin fe'l doim -ing shaklida keladi: interested in learning, good at cooking, before leaving, thank you for helping. Bu yerda o'zbek tilidagi «-ish» (o'qishga, ishlashdan) shakliga o'xshash gerund ishlatiladi.

Diqqat: «look forward to» dagi to infinitive belgisi emas, predlog, shuning uchun undan keyin ham -ing keladi: I look forward to meeting you.

  • She is afraid of flying. — U uchishdan qo'rqadi.
  • I look forward to hearing from you. — Sizdan xabar kutaman.

Gerund ega sifatida

Gerund otga o'xshab gap egasi bo'lishi mumkin: «Reading helps you relax». Bu o'zbekcha «O'qish dam olishga yordam beradi» ga mos keladi.

  • Swimming is good for your back. — Suzish belingiz uchun foydali.

Eslab qolish uchun amaliy maslahat

Gerund va infinitive ni hamma fe'l uchun alohida yodlash shart emas. Avval eng ko'p ishlatiladigan 15-20 fe'lni bilsangiz, ko'p holatni yopasiz: enjoy, mind, finish, avoid, suggest, keep + -ing va want, need, decide, hope, plan, learn, would like + to.

Yangi fe'lni o'rganganda uni doim qolipi bilan yozing: «suggest doing», «promise to do». Shunda keyinroq xatoga yo'l qo'ymaysiz. O'zbek tilida ikki fe'l ketma-ket kelganda shakl odatda o'zgarmaydi, shuning uchun qolipni fe'l bilan birga yodlash eng ishonchli yo'l.

  • Tez ro'yxat (+ -ing): enjoy, finish, mind, avoid, suggest, keep, practise, consider.
  • Tez ro'yxat (+ to): want, need, decide, hope, plan, agree, learn, manage, refuse.
  • Ikkala shakl: like, love, hate, prefer, start, begin.
  • Ma'no o'zgaradi: stop, remember, forget, try, regret.
  • Mashq: kundalik hayotingiz haqida o'zingizga 5 ta gap tuzing: I enjoy..., I hope..., I avoid..., I plan..., I'm interested in...
  • Xatolarni yozib boring: har bir noto'g'ri qolip uchun to'g'risini yonida qayd eting.
  • Yangi fe'lni lug'atdan o'qiganda qolipiga qarang: V+ing yoki V+to belgisi yozilgan bo'ladi.
  • I would like to book a table for two. — Ikki kishilik stol band qilmoqchiman.
  • He avoids eating fast food. — U fast food yeyishdan qochadi.
  • She learned to drive at the age of 18. — U 18 yoshida mashina haydashni o'rgandi.
  • They keep asking the same question. — Ular bir xil savolni berishda davom etishyapti.

O'zbek tilida so'zlashuvchilar uchun tipik xatolar

  • Enjoy dan keyin to qo'yish: «I enjoy to read» xato, «I enjoy reading» to'g'ri.
  • Decide, want, hope dan keyin -ing qo'yish: «I want going» emas, «I want to go».
  • Stop doing bilan stop to do ni aralashtirish: ular butunlay boshqa ma'no beradi.
  • Look forward to dan keyin fe'l: «I look forward to meet you» xato; to bu yerda predlog, «meeting» kerak.
  • Suggest dan keyin to qo'yish: «He suggested to go» emas, «He suggested going».

Ko'p beriladigan savollar

Qaysi fe'ldan keyin -ing, qaysisidan keyin to keladi?

Umumiy ro'yxat yo'q, shuning uchun eng ko'p ishlatiladigan fe'llarni guruhlab yodlash kerak: enjoy, finish, mind, avoid, suggest, keep + -ing; decide, plan, want, hope, agree, refuse + to.

Stop doing va stop to do farqi nima?

Stop doing — harakatni tugatish (He stopped talking: gapirishni to'xtatdi). Stop to do — boshqa ish qilish uchun to'xtash (He stopped to talk: gaplashish uchun to'xtadi).

Like doing va like to do bir xilmi?

Ko'p hollarda ma'no deyarli bir xil. Like doing zavq olishni, like to do esa odat yoki to'g'ri deb hisoblangan ishni ko'rsatishi mumkin.

Predloglardan keyin nima keladi?

Doim -ing shakli: good at drawing, instead of going, without saying. Oddiy fe'l yoki to + fe'l qo'yilmaydi.

Boshqa qoidalar

Darsga o'tish

Kursda bu mavzu: Gerund yoki infinitive? Fe'l qoliplari (Intermediate (B1)). Barcha darslar: ingliz tili darslari.