IELTS ga 30 kunda tayyorlanish: Writing va Speaking uchun kunlik reja

“IELTS imtihoniga bir oy qoldi, qayerdan boshlashim kerak?” — bu savolni har kuni minglab abituriyent beradi. Yaxshi xabar: 30 kun yaxshi tuzilgan reja bilan Writing va Speaking ballingizni sezilarli darajada yaxshilash uchun yetarli bo‘lishi mumkin. Yomon xabar: bu vaqt ichida ingliz tilini noldan o‘rganib bo‘lmaydi.

Quyida halol va amaliy 30 kunlik reja bor: har hafta nima qilish kerak, kuniga qancha vaqt ajratish kerak va qanday xatolardan qochish kerak. Reja Writing va Speaking ga qaratilgan, chunki aynan shu ikki qismda to‘g‘ri mashq natijani tez o‘zgartiradi.

30 kunda nima mumkin, nima mumkin emas?

Avvalo, maqsadingizni real belgilang. Bir oyda quyidagilarga erishish mumkin:

• test formatini, vaqtni va baholash mezonlarini yaxshi tushunish;
• Writing Task 2 uchun aniq tuzilma o‘zlashtirish va uni erkin qo‘llash;
• Speaking da to‘xtab qolish va qo‘rquvni kamaytirish, javoblarni tartibli berish;
• o‘zingizning eng ko‘p takrorlanadigan xatolaringizni topib, ularni kamaytirish.

Bir oyda kafolatlab bo‘lmaydigan narsalar: ingliz tilini noldan o‘rganish yoki daraja tubdan o‘zgarishi. Agar hozirgi darajangiz maqsadingizdan ancha past bo‘lsa, 30 kun bu yo‘lning boshlanishi, xolos. Bunday holatda ham quyidagi reja to‘g‘ri yo‘nalishni beradi.

Boshlashdan oldin: o‘z darajangizni aniqlang

Reja birinchi kuni diagnostikadan boshlanadi. Bitta Task 2 inshoni 40 daqiqada yozing va bitta Speaking Part 2 javobini (2 daqiqa) ovozli yozib oling. So‘ng ikkalasini ham mezonlar bo‘yicha baholang. Qaysi mezon eng zaif ekanini bilmasdan mashq qilish — vaqtni behuda sarflashdir.

Tezkor baho uchun inshoyingizni va ovozli javobingizni Scorify da bepul tekshirib ko‘rishingiz mumkin: u band bahosini, har bir mezon bo‘yicha ballni va tuzatishlarni ko‘rsatadi. O‘rtacha umumiy ballni hisoblash uchun IELTS band kalkulyatoridan foydalaning.

30 kunlik reja: to‘rt hafta, to‘rt maqsad

1-hafta: Asos (1–7 kunlar)

Maqsad — nimaga tayyorlanayotganingizni aniq bilish.

• 1-kun: diagnostik insho va ovozli javob (yuqorida tavsiflangan).
• 2–3-kunlar: test formatini o‘rganing: Writing 60 daqiqa (Task 1 — 150 so‘z, Task 2 — 250 so‘z), Speaking 11–14 daqiqa, uch qism. To‘rtta baholash mezonini yozib chiqing.
• 4–5-kunlar: diagnostikadagi eng ko‘p takrorlanadigan 10 ta xatoni ro‘yxatga oling (artikl, fe’l zamoni, ko‘plik, bog‘lovchilar...).
• 6–7-kunlar: har kuni 15 ta mavzuli yangi so‘z va iborani gap ichida yodlang, yakka so‘z emas.

2-hafta: Writing (8–14 kunlar)

Maqsad — Task 2 uchun ishonchli tuzilma.

• Task 2 tuzilmasini o‘rganing: reja, kirish, ikkita asosiy paragraf, xulosa. Batafsil qo‘llanma: IELTS Writing Task 2 qanday yoziladi.
• Har kuni bitta savol uchun faqat reja yozing (10 daqiqa): pozitsiya, ikki g‘oya, har biriga misol.
• Haftada 3 marta to‘liq insho yozing (40 daqiqa) va xatolar jurnalini yuriting.
• Savollarni Task 2 savollar bankidan tanlang va namuna inshoni o‘z inshongiz bilan solishtiring.

3-hafta: Speaking (15–21 kunlar)

Maqsad — erkin va tartibli gapirish.

• Part 1: har kuni bitta mavzuni (uy, ish, qiziqishlar) tanlab 6–8 ta savolga 2–3 gapdan javob bering. Tayyor savollar: Speaking Part 1 mavzulari.
• Part 2: har kuni bitta kartochkani tanlang, 1 daqiqa tayyorlaning va 2 daqiqa gapiring. Namunalar: Speaking Part 2 kartochkalari.
• Part 3: Part 2 mavzusi bo‘yicha umumiy savollarga sabab va misol bilan javob bering.
• Har kuni 15 daqiqa o‘z ovozingizni yozib oling va tinglang: to‘xtashlar, takrorlar va noaniq talaffuzni ro‘yxatga oling.

4-hafta: Sinov (22–30 kunlar)

Maqsad — imtihon sharoitida ishlashga o‘rganish va zaif tomonni kuchaytirish.

• Haftada kamida 2 ta to‘liq mashq: 40 daqiqada Task 2, so‘ng 12–14 daqiqada to‘liq Speaking.
• Har bir mashqdan keyin eng zaif mezonni aniqlang va keyingi 2 kun shu mezonga e’tibor bering.
• Oldingi inshoyingizni qayta yozing (rewrite): bir xil savol, yaxshilangan variant.
• Oxirgi 2 kunda yangi narsa o‘rganmang, faqat xatolar jurnalini takrorlang.

Kunlik jadval: 90 daqiqa yetarli

Ko‘p abituriyent kuniga 4–5 soat o‘qishga uringan holda bir hafta ichida charchaydi. Ancha samaralisi — qisqa, lekin har kuni bajariladigan 90 daqiqalik jadval.

Muhimi — taqsimot. Eng ko‘p vaqt (35 daqiqa) Writing ga ketadi, chunki aynan shu yerda ko‘pchilikda ball bo‘shlig‘i katta. Xatolar tahliliga ajratilgan 15 daqiqa esa keyingi kunlardagi yutuqning asosiy manbaidir.

Xatolar jurnali: eng kuchli qurol

Ko‘pchilik abituriyent har safar bir xil xatolarni takrorlaydi. Oddiy daftar ochib, har bir inshodan keyin uchta eng muhim xatoni yozing va to‘g‘ri variantini ko‘rsating:

Mening xatom	To‘g‘ri variant	Qoida
People is concerned.	People are concerned.	Ko‘plik ega — ko‘plik fe’l
I went to the school by foot.	I went to school on foot.	Ba’zi ifodalarda artikl ishlatilmaydi
The crime rate have increased.	The crime rate has increased.	Birlik ega — birlik fe’l

Bir hafta o‘tgach jurnalni qayta o‘qing. Takrorlanayotgan xatolar sizning shaxsiy “xatolar xaritangiz”dir; ularni tuzatish ballni oshirishning eng qisqa yo‘lidir.

Tayyorgarlikdagi 6 ta keng tarqalgan xato

1. Faqat yangi savol yechish. Fikr-mulohazasiz yozilgan insholar bir xil xatolarni mustahkamlaydi.
2. Vaqtsiz mashq. Cheksiz vaqtda yozgan inshongiz imtihon sharoitini aks ettirmaydi.
3. Yodlangan shablonlar. Mavzuga mos kelmaydigan yodlangan jumlalar ball pasaytiradi.
4. Speaking ni oxirga qoldirish. Gapirish ko‘nikmasi tez shakllanmaydi, shuning uchun u 3-haftadan kechikmasligi kerak.
5. Har kuni 5 soat o‘qish. Kam, lekin muntazam mashq ko‘proq samara beradi.
6. Zaif tomonni bilmaslik. Aynan mezonlar bo‘yicha baho sizga nimani mashq qilishni ko‘rsatadi.

Imtihondan bir kun oldin

• Yangi mavzu yoki yangi so‘z o‘rganmang, faqat xatolar jurnalini ko‘zdan kechiring.
• Ikkita Task 2 reja shablonini va Speaking Part 2 uchun “boshlash – rivojlantirish – yakunlash” qolipini takrorlang.
• Hujjatlar, vaqt va manzilni tekshirib, erta yoting.

Speaking uchun javob qolipi

Speaking da ko‘p abituriyent jim qolishdan emas, g‘oyasi tartibsizligidan qiynaladi. Har bir javob uchun oddiy qolip ishlating:

• Part 1 (2–3 gap): to‘g‘ridan-to‘g‘ri javob + sabab + qisqa misol. “I enjoy cooking because it helps me relax. For example, I usually prepare dinner for my family on weekends.”
• Part 2 (2 daqiqa): boshlash (“I’d like to talk about...”) → kartochkadagi to‘rtta bandni ketma-ket yoritish → yakun (“Overall, this experience...”).
• Part 3 (3–4 gap): fikr + sabab + misol + qarama-qarshi tomon. “I think so, because... For instance... However, some people might argue that...”

Qolipni yodlash kerak emas, uni har xil mavzuda takrorlab, tabiiy qilib oling. Part 2 uchun to‘liq namunalarni ko‘rish: Speaking Part 2 sample answers.

Lug‘atni qanday yodlash kerak?

Kuniga 15 ta yangi so‘z yetarli, agar ularni gap ichida yodlasangiz va keyingi kunlarda qayta ishlatsangiz. Quyidagi usul yaxshi ishlaydi: har bir yangi birikmani (masalan, raise awareness, a growing concern) o‘z hayotingizdan bitta gapga qo‘ying, uni Writing yoki Speaking mashqida ishlating va ertasi kuni takrorlang. Ishlatilmagan so‘z tezda unutiladi.

Ko‘p beriladigan savollar

IELTS ga 30 kunda tayyorlanish mumkinmi?

Ha, agar hozirgi darajangiz maqsadingizga yaqin bo‘lsa va rejaga muntazam amal qilsangiz. Daraja maqsaddan ancha past bo‘lsa, 30 kun boshlanish bo‘ladi, lekin to‘liq natija uchun ko‘proq vaqt kerak bo‘lishi mumkin.

Kuniga necha soat o‘qish kerak?

Ko‘p abituriyent uchun kuniga 90 daqiqalik muntazam mashq 4–5 soatlik betartib o‘qishdan samaraliroq. Muhimi, har kuni va fikr-mulohaza bilan ishlash.

Qaysi biridan boshlash kerak: Writing yoki Speaking?

Avval diagnostikadan o‘ting, so‘ng zaifroq qismga ko‘proq vaqt ajrating. Umuman, Writing uchun tuzilma o‘rganish uzoqroq vaqt oladi, shuning uchun uni 1–2-haftalarda boshlash maqsadga muvofiq, Speaking esa 3-haftada kuchaytiriladi.

O‘qituvchisiz tayyorlansa bo‘ladimi?

Mumkin, lekin fikr-mulohaza juda muhim: o‘z xatolaringizni o‘zingiz payqash qiyin. Tajribali o‘qituvchi yoki baholash vositasi (masalan, Scorify) zaif mezonni tez ko‘rsatadi.

Imtihon kuni nimadan ehtiyot bo‘lish kerak?

Vaqtni nazorat qiling: Task 2 ga 40 daqiqa ajrating, reja va tekshiruvga vaqt qoldiring. Speaking da savolni tushunmasangiz, xotirjam qayta so‘rashingiz mumkin; bu jim turishdan yaxshiroq.

Bugun boshlang

Reja ishlashi uchun birinchi qadamni bugunoq qo‘ying: bitta Task 2 inshoni yozing va bitta Part 2 javobini yozib oling. Scorify da bepul tekshiring va zaif mezoningizni bilib oling, keyin 30 kunlik rejaga o‘ting. Writing ni chuqurroq o‘rganish uchun Task 2 qo‘llanmasiga qayting, ballni 6 dan 7 ga ko‘tarishni xohlasangiz, 10 ta amaliy maslahat maqolasini o‘qing.

Scorify.uz mustaqil mashq va taxminiy ball beradi. Rasmiy ball faqat haqiqiy IELTS imtihonida beriladi.