Scorify.uz
Elementary (A1) · grammatika

Present Perfect: have/has + V3 qoidasi

Present Perfect o'tmishdagi voqeani hozir bilan bog'laydi: tajriba («Men Londonda bo'lganman»), natija («Kalitni yo'qotdim») yoki hozirgacha davom etayotgan holat («U 5 yildan beri shu yerda ishlaydi»).

Tuzilishi

have / has + fe'lning 3-shakli (past participle). He/she/it bilan has, qolganlarida have.

Gap turiMisol
DarakI have visited Turkey.
InkorShe hasn't finished yet.
SavolHave you ever eaten sushi?

Qachon ishlatiladi

  • Hayotiy tajriba (ever, never): Have you ever been to Japan? — No, I have never been there.
  • Hozirga bog'liq natija: I have lost my keys (hozir ular yo'q).
  • Yaqinda bo'lgan voqea (just, already, yet): She has just arrived.
  • Hozirgacha davom etayotgan holat (for, since): We have lived here for ten years.

For va since

  • I have studied English for two years. — Men ikki yildan beri ingliz tilini o'rganyapman (davomiylik).
  • He has worked here since 2020. — U 2020-yildan beri shu yerda ishlaydi (boshlanish nuqtasi).

Past Simple bilan farqi

Aniq o'tgan vaqt aytilsa (yesterday, in 2019, last week), Past Simple ishlatiladi. Present Perfect aniq vaqt bilan ishlatilmaydi.

  • I saw this film yesterday. — Men bu filmni kecha ko'rdim (aniq vaqt).
  • I have seen this film. — Men bu filmni ko'rganman (qachon ekani muhim emas).

O'zbek tilida so'zlashuvchilar uchun tipik xatolar

  • Yesterday, last year, ago bilan Present Perfect ishlatilmaydi: «I have seen him yesterday» xato.
  • Been va gone: «He has been to Paris» (borib qaytgan), «He has gone to Paris» (hozir u yerda).
  • Fe'lning 3-shaklini yodlash kerak: seen, been, done, written.

Ko'p beriladigan savollar

Present Perfect o'zbek tilida qaysi shaklga mos?

Ko'pincha «-gan» shakliga: borganman, ko'rganman, yozganman. Lekin o'zbek tilida o'tgan zamon hamma vaqt yagona, ingliz tilida esa Past Simple va Present Perfect ajratiladi.

Just, already, yet qayerga qo'yiladi?

Just va already have/has dan keyin (I have just arrived), yet esa gap oxirida (Have you finished yet?).

Boshqa qoidalar

Darsga o'tish

Kursda bu mavzu: Present Perfect: Have you ever…? (Elementary (A1)). Barcha darslar: ingliz tili darslari.