Scorify.uz
Elementary (A1) · grammatika

Have got va have: egalik, inkor va savol

O'zbek tilida «bor» so'zi bilan egalikni aytamiz: «Mening mashinam bor», «Opamning ikkita o'g'li bor». Ingliz tilida bu ma'noni have yoki have got beradi. Ikkalasi ham to'g'ri, lekin gap tuzilishi har xil, shuning uchun ko'pchilik adashadi.

Have got nimani bildiradi

Have got narsaga egalikni, oila a'zolarini, tashqi ko'rinishni va kasallikni aytishda ishlatiladi. U oddiy hozirgi zamon ma'nosiga ega, ya'ni «hozir menda bor» degani. Ma'no jihatidan have bilan bir xil, faqat so'zlashuv tilida va ayniqsa Britaniya inglizchasida ko'proq uchraydi.

Muhim: have got shaklida got o'tgan zamon emas. «I have got a car» gapi «menda mashina bor» degani, «men mashina oldim» emas.

  • I've got a younger brother. — Mening ukam bor.
  • She has got long dark hair. — Uning uzun qora sochlari bor.
  • We've got a small flat in Chilanzar. — Bizning Chilonzorda kichkina kvartiramiz bor.

Shakllari

He, she, it bilan has got ishlatiladi, qolgan shaxslar bilan have got. Og'zaki nutqda deyarli doim qisqartma aytiladi: 've got va 's got.

ShaxsDarakInkorSavol
I / you / we / theyI have got (I've got)I haven't gotHave you got...?
he / she / itShe has got (She's got)She hasn't gotHas she got...?

Inkor va savol

Have got da inkor va savol uchun do/does kerak emas. Not yoki n't have/has dan keyin qo'yiladi, savolda esa have/has gap boshiga chiqadi, xuddi to be dagi kabi. Qisqa javobda got aytilmaydi.

  • I haven't got a laptop. — Menda noutbuk yo'q.
  • He hasn't got any brothers. — Uning aka-ukalari yo'q.
  • Have you got a pen? Yes, I have. / No, I haven't. — Sizda ruchka bormi? Ha, bor. / Yo'q, yo'q.
  • Has your sister got a car? No, she hasn't. — Opangizda mashina bormi? Yo'q, yo'q.

Have bilan farqi

Have ning o'zi ham «bor» ma'nosida ishlatiladi: I have a car. Lekin bu holatda inkor va savol do/does bilan tuziladi: I don't have a car. Do you have a car? Ikki tuzilmani aralashtirmang: «Do you have got» xato. Imtihonda bitta tuzilmani tanlab, oxirigacha shunga amal qiling.

Odatiy ish-harakatni aytganda faqat have ishlatiladi: have breakfast (nonushta qilish), have a shower (cho'milish), have a good time (yaxshi dam olish). Bunday gaplarda have got aytilmaydi. Masalan, «I've got breakfast at 7» deyilmaydi, to'g'risi I have breakfast at 7. Shu farqni bilsangiz, ikkala tuzilma ham xatosiz ishlaydi, va og'zaki nutqda ham, yozuvda ham o'zingizni ishonchli his qilasiz.

Ma'noHave gotHave
EgalikI've got a bike.I have a bike.
InkorI haven't got a bike.I don't have a bike.
SavolHave you got a bike?Do you have a bike?
Ish-harakat (nonushta, cho'milish)aytilmaydiI have breakfast at 7.
  • Do you have any questions? — Savollaringiz bormi?
  • They don't have a garden. — Ularning bog'i yo'q.

Kundalik hayotdagi misollar

Have got ko'pincha odam haqida gapirganda kerak bo'ladi: oila, tashqi ko'rinish, sog'liq va narsalar. Do'stingiz bilan tanishayotganda yoki mehmonxonada xona so'rayotganda shu tuzilma tabiiy eshitiladi. Quyidagi gaplarni o'zbekcha ma'nosiga qarab ovoz chiqarib o'qing va o'xshash gaplarni o'zingiz haqingizda tuzing. Eng yaxshi mashq: oilangizdagi har bir kishi haqida bittadan gap yozing, masalan, «dadamning katta mashinasi bor», «singlimning ikkita mushugi bor».

Kasallik haqida aytganda ham have got ishlatiladi: I've got a cold, he's got a temperature. Bu yerda «menda shamollash bor» deb tarjima qilmang, ma'no «shamollaganman» degani.

  • I've got a headache. Have you got any tablets? — Boshim og'riyapti. Sizda tabletka bormi?
  • My uncle has got three daughters and a son. — Amakimning uchta qizi va bitta o'g'li bor.
  • The hotel hasn't got a swimming pool. — Mehmonxonada basseyn yo'q.

Qachon qaysi birini tanlash kerak

  • Imtihonda va rasmiy yozuvda have ni tanlash xavfsizroq: u hamma joyda mos keladi.
  • Suhbatda have got tabiiy va qisqa: «I've got a headache.»
  • O'tgan zamonda have got ishlatilmaydi. «Mening mashinam bor edi» deb aytish uchun I had a car deymiz.
  • Yosh uchun have emas, to be: I am 20 (I have 20 emas).
  • Savolga qisqa javob berganda got ni tushirib qoldiring: Have you got a car? — Yes, I have. Bunday javob tabiiy va sodda eshitiladi.

O'zbek tilida so'zlashuvchilar uchun tipik xatolar

  • «Mening akam bor» ni so'zma-so'z «I have brother» deb aytish: ingliz tilida egalik olmoshi yoki a kerak: I have a brother.
  • He/she/it bilan have qoldirish: «She have got» xato, to'g'risi She has got.
  • Savolda do ishlatish: «Do you have got a pen?» xato. Yoki Have you got...? yoki Do you have...?
  • Got ni o'tgan zamon deb o'ylash: I've got a car hozirgi zamon.
  • Inkorda ikki marta inkor qo'yish: «I haven't got no money» xato, to'g'risi I haven't got any money.

Ko'p beriladigan savollar

Have va have got o'rtasida farq bormi?

Egalik ma'nosida farq yo'q. Faqat tuzilishi boshqa: have got da inkor va savol have/has ning o'zi bilan, have da esa do/does bilan tuziladi.

Has got va have got qachon ishlatiladi?

He, she, it va bitta ega bilan has got: She has got a cat. I, you, we, they va ko'plik bilan have got: They have got a cat.

Have got ni o'tgan zamonda qanday aytamiz?

Have got o'tgan zamonda ishlatilmaydi. O'tgan zamon uchun had: She had a cat when she was ten.

«Menda pul yo'q» ingliz tilida qanday bo'ladi?

I haven't got any money yoki I don't have any money. Ikkalasi ham to'g'ri.

Boshqa qoidalar

Darsga o'tish

Kursda bu mavzu: have got va oila (Beginner). Barcha darslar: ingliz tili darslari.