Scorify.uz

Present Simple va Present Continuous farqi: 15 juft misol

Present Simple odatlar, doimiy holatlar va umumiy haqiqatlar uchun ishlatiladi: I drink tea every morning. Present Continuous esa aynan hozir yoki shu davrda davom etayotgan ish uchun: I am drinking tea now.

Oddiy qoida: “doim, odatda” desangiz — Simple; “hozir, shu paytda” desangiz — Continuous. Quyida farqni signal so‘zlar, 15 juft misol va o‘zbekzabonlar tez-tez qiladigan xatolar bilan ko‘rib chiqamiz.

Shakllari: avval qisqacha

Present SimplePresent Continuous
DarakShe works.She is working.
InkorShe doesn't work.She isn't working.
SavolDoes she work?Is she working?

Simple da yordamchi fe’l do/does, Continuous da esa am/is/are va fe’lga -ing qo‘shiladi. To‘liq qoidalar: Present Simple va Present Continuous.

Qachon Present Simple ishlatiladi

  • Odatlar va takrorlanadigan ishlar: I go to the gym on Mondays. (Dushanba kunlari zalga boraman.)
  • Doimiy holatlar: My parents live in Bukhara. (Ota-onam Buxoroda yashaydi.)
  • Umumiy haqiqatlar: The sun rises in the east. (Quyosh sharqdan chiqadi.)
  • Jadval va dasturlar: The train leaves at 8:15. (Poyezd 8:15 da jo‘naydi.)

Signal so‘zlar: always, usually, often, sometimes, never, every day, on Fridays, once a week.

Qachon Present Continuous ishlatiladi

  • Hozir bo‘layotgan ish: Be quiet, the baby is sleeping. (Jim bo‘ling, chaqaloq uxlayapti.)
  • Shu davrda davom etayotgan ish: I am reading a good novel this week. (Shu hafta yaxshi roman o‘qiyapman.)
  • O‘zgarayotgan vaziyat: Prices are rising. (Narxlar oshyapti.)
  • Aniq kelajak rejasi: We are meeting at 6 tonight. (Bugun kechqurun soat 6 da uchrashamiz.)

Signal so‘zlar: now, right now, at the moment, today, this week, currently, Look! Listen!

15 juft misol

Present SimplePresent Continuous
I study English every evening. — Men har kech inglizcha o‘qiyman.I am studying English now. — Men hozir inglizcha o‘qiyapman.
She cooks dinner at 7. — U soat 7 da kechki ovqat pishiradi.She is cooking dinner now. — U hozir kechki ovqat pishiryapti.
They play football on Saturdays. — Ular shanba kunlari futbol o‘ynaydi.They are playing football in the yard. — Ular hovlida futbol o‘ynayapti.
He works in a bank. — U bankda ishlaydi.He is working from home this week. — U shu hafta uydan ishlayapti.
It rains a lot in spring. — Bahorda ko‘p yomg‘ir yog‘adi.It is raining now. — Hozir yomg‘ir yog‘yapti.
I drive to work. — Men ishga mashinada boraman.I am driving, I can't talk. — Mashina haydayapman, gaplasha olmayman.
We watch films on Fridays. — Biz juma kunlari kino ko‘ramiz.We are watching a film. — Biz kino ko‘ryapmiz.
My sister speaks French. — Singlim fransuzcha gapiradi.My sister is speaking to a client. — Singlim mijoz bilan gaplashyapti.
I wear a suit to work. — Ishga kostyum kiyaman.I am wearing a coat today. — Bugun palto kiyganman.
The shop opens at 9. — Do‘kon soat 9 da ochiladi.The shop is opening a new branch. — Do‘kon yangi filial ochyapti.
Ali lives in Tashkent. — Ali Toshkentda yashaydi.Ali is living with his uncle this month. — Ali shu oy tog‘asinikida turyapti.
I read before bed. — Uxlashdan oldin o‘qiyman.I am reading in bed right now. — Hozir yotib o‘qiyapman.
Do you drink coffee? — Siz qahva ichasizmi?Are you drinking coffee? — Siz qahva ichyapsizmi?
The bus stops here. — Avtobus shu yerda to‘xtaydi.The bus is stopping. — Avtobus to‘xtayapti.
She doesn't smoke. — U chekmaydi.She isn't smoking now. — U hozir chekmayapti.

“Hozir” bilan ishlatilmaydigan fe’llar

Ba’zi fe’llar holat yoki his-tuyg‘uni bildiradi va odatda Continuous shaklda ishlatilmaydi. Hozir bo‘lsa ham Present Simple qo‘llanadi:

  • I know the answer. (I am knowing emas.) — Javobni bilaman.
  • She loves music. — U musiqani yaxshi ko‘radi.
  • I understand you. — Sizni tushunyapman.
  • We need help. — Bizga yordam kerak.
  • He wants tea. — U choy xohlaydi.

Shuningdek: like, hate, believe, remember, own, belong, seem. “Have” fe’li ham egalik ma’nosida Simple da turadi: I have a car. Lekin “have lunch” (tushlik qilmoq) Continuous bo‘lishi mumkin: I am having lunch.

O‘zbekzabonlar xatolari

  1. Hozirgi zamonni bir xil qilish. O‘zbekchada “men ishlayman” ham odat, ham hozirgi ishni bildiradi. Inglizchada ikkala holat alohida: I work (doim) va I am working (hozir).
  2. am/is/are ni tushirib qoldirish. I working now emas, I am working now.
  3. he/she/it bilan -s ni unutish. She like tea emas, She likes tea.
  4. Inkor va savolda ikki marta -s. Does she works? emas, Does she work?
  5. Signal so‘zni e’tiborsiz qoldirish. I am going to school every day emas, I go to school every day.
  6. Know, want, like bilan -ing. I am wanting emas, I want.

Kam uchraydigan, lekin foydali holat

Continuous ba’zan always bilan ham keladi. Bunda gapiruvchi takrorlanadigan ishdan noroziligini bildiradi: He is always losing his keys! (U doim kalitini yo‘qotadi-ya!) Oddiy odat haqida gapirsangiz, He always loses his keys deyish ham to‘g‘ri, lekin unda norozilik ohangi bo‘lmaydi. Boshlovchi bosqichda buni bilib qo‘yish kifoya, imtihonda ham, suhbatda ham ehtiyotkor bo‘lib ishlating.

Yana bir muhim holat: reja. I am flying to Istanbul on Monday deyilganda bilet allaqachon olingan bo‘ladi. Bunday gaplarda Continuous kelajak ma’nosida kelishi o‘zbek o‘quvchisiga g‘alati tuyuladi, lekin ingliz tilida juda tabiiy.

Tez tekshirish usuli

Gapni aytishdan oldin o‘zingizga ikki savol bering:

  • Bu ish hozir, mana shu daqiqada bo‘lyaptimi? Shunday bo‘lsa — Continuous.
  • Bu odatmi yoki doimiy faktmi? Shunday bo‘lsa — Simple.

Misol: “U har kuni sutni ichadi, lekin hozir choy ichyapti” — He drinks milk every day, but he is drinking tea now. Bitta gapning ichida ikki zamon ham bo‘lishi mumkin.

Qisqa xulosa va mashq

  • Simple: odat, fakt, jadval. Signal: always, usually, every day.
  • Continuous: hozir, vaqtinchalik, o‘zgarish. Signal: now, at the moment, this week.
  • know, like, want, need kabi fe’llar odatda Continuous bo‘lmaydi.

Mashq: o‘z kunlik odatlaringiz haqida 5 ta Simple gap, hozir nima qilayotganingiz haqida 5 ta Continuous gap yozing. Yana mashq uchun elementary darslarini ko‘ring. Scorify.uz da 7 kun bepul: darslar o‘zbek tilida, talaffuz audiosi bilan.

Yana o‘qing