Ingliz tilini noldan o‘rganish: 30 kunlik real reja

Ingliz tilini noldan boshlash uchun avval alifbo va talaffuzni, keyin 150-200 ta eng kerakli so‘zni, so‘ng oddiy gap tuzishni o‘rganing. Kuniga 15-30 daqiqa yetarli, faqat har kuni qilish muhim.

Quyida to‘rt haftalik reja bor. U sizni “mukammal” qilib qo‘ymaydi, lekin bir oydan keyin o‘zingizni tanishtirasiz, oddiy savollarga javob berasiz va keyingi darslarga tayyor bo‘lasiz. Natija sizning vaqtingiz va izchilligingizga bog‘liq, kafolat yo‘q.

Reja qanday ishlaydi

Har kunlik mashg‘ulot uch qismdan iborat bo‘ladi:

• Yangi material (10 daqiqa): bitta qoida yoki bitta mavzudagi so‘zlar.
• Takrorlash (5-10 daqiqa): kechagi va o‘tgan haftadagi so‘zlarni qaytaring.
• Ovoz chiqarib gapirish (5-10 daqiqa): o‘rganganingizni baland ovozda ayting.

Yodlashning eng samarali yo‘li: yangi so‘zni bir kunda bir marta emas, ertasi kuni, 3 kundan keyin va bir haftadan keyin qayta ko‘rish. Bu ketma-ketlik xotirada saqlanishga yordam beradi.

1-hafta: alifbo, talaffuz va birinchi so‘zlar

Birinchi haftaning maqsadi: ingliz harflarini bilish, o‘zingiz haqingizda 5-6 gap aytish.

• 1-2-kun: 26 ta harf va ularning nomi. Ismingizni harflab ayting: My name is Dilnoza. D-I-L-N-O-Z-A.
• 3-4-kun: salomlashish. Hello, Hi, Good morning, How are you? I'm fine, thank you. (Salom, Assalomu alaykum, Xayrli tong, Ahvolingiz qanday? Yaxshiman, rahmat.)
• 5-kun: sonlar 1 dan 20 gacha.
• 6-kun: inglizcha so‘zlar bo‘limidan hafta kunlari va oylar.
• 7-kun: dam olish va takrorlash.

Hafta oxirida shu gaplarni xatosiz aytishingiz kerak:

• My name is Aziz. — Mening ismim Aziz.
• I am 20 years old. — Men 20 yoshdaman.
• I am from Uzbekistan. — Men O‘zbekistondanman.
• I am a student. — Men talabaman.

Talaffuzda boshlovchilar ko‘pincha th tovushini (this, three) “s” yoki “z” kabi aytadi. Tilingiz uchini tishlar orasiga qo‘yib aytib ko‘ring. Dastlab kulgili tuyuladi, lekin ikki hafta mashqdan keyin odat bo‘ladi. Har bir yangi so‘zni audio bilan eshitib, ketidan takrorlang.

2-hafta: to be fe’li va kundalik 100 ta so‘z

Ingliz tilidagi eng muhim fe’l — to be (am, is, are). O‘zbek tilida “men talabaman” deymiz, inglizcha esa “I am a student”, ya’ni “am” albatta kerak. Bu o‘zbekzabon o‘quvchilar birinchi bo‘lib adashadigan joy.

Olmosh	to be	Misol
I	am	I am tired. — Men charchaganman.
he / she / it	is	She is at home. — U uyda.
we / you / they	are	They are friends. — Ular do‘st.

Shu hafta kun sayin 12-15 ta yangi so‘z oling. Mavzular: oila, ranglar, uy-ro‘zg‘or buyumlari, oddiy sifatlar (big, small, good, bad). Har bir so‘zni gap ichida yozing, yakka so‘z yodlash kam foyda beradi.

Savol va inkor shakllarini ham mashq qiling: Are you a teacher? No, I am not. (Siz o‘qituvchimisiz? Yo‘q, emasman.)

3-hafta: Present Simple, odatlar va kun tartibi

Endi har kuni takrorlanadigan ishlar haqida gapirishni o‘rganasiz. Bunda Present Simple qoidasi kerak bo‘ladi.

• I wake up at 7 o'clock. — Men soat 7 da uyg‘onaman.
• He works in a bank. — U bankda ishlaydi.
• We don't eat meat. — Biz go‘sht yemaymiz.
• Do you drink tea? — Siz choy ichasizmi?

Eng ko‘p uchraydigan xato: he/she/it bilan fe’lga -s qo‘shishni unutish. He work emas, He works.

Shu hafta o‘z kuningizni 8 ta gapda yozing: nechada turasiz, nima yeysiz, qayerga borasiz. Keyin ularni ovoz chiqarib o‘qing.

4-hafta: savol berish, shopping va kichik suhbat

To‘rtinchi haftada savol so‘zlarini birlashtirasiz: what, where, when, who, how much.

1. What is your name? — Ismingiz nima?
2. Where do you live? — Qayerda yashaysiz?
3. What time does the lesson start? — Dars nechada boshlanadi?
4. How much is this? — Bu qancha turadi?

Shu hafta uchta mini-suhbat tuzing: do‘konda, kafeda va yangi tanishuvda. Har birini 6-8 qatordan yozing, keyin ikki rolni o‘zingiz o‘qing. Agar ketayotgan joyingizda ingliz tilida o‘ylash qiyin bo‘lsa, normal: avval yozing, keyin gapiring.

Hozirgi paytda bo‘layotgan ishlar uchun Present Continuousga ham qarab chiqing: I am studying English now.

Namunaviy 20 daqiqalik kun

Vaqtingiz kam bo‘lsa, quyidagi tartib yetarli. Misol uchun, 3-hafta, ikkinchi kun:

1. 5 daqiqa: kechagi 10 ta so‘zni yopiq daftardan eslab yozing. Esingizda qolmaganini belgilang.
2. 8 daqiqa: bugungi mavzu — masalan, He goes to work by bus. (U ishga avtobusda boradi.) Shu gapga o‘xshash 5 ta o‘z gapingizni tuzing.
3. 4 daqiqa: o‘sha gaplarni baland ovozda ayting, telefonga yozib oling va o‘zingiz eshiting.
4. 3 daqiqa: ertaga takrorlanadigan 5 ta so‘zni tanlab qo‘ying.

Yozib olingan ovozni eshitish dastlab noqulay tuyuladi, lekin xatolarni shu yerda topasiz. Ayniqsa so‘z oxiridagi tovushlarni (works, lives, likes) tushirib ketayotganingizni darhol sezasiz.

So‘zlarni qanday tanlash kerak

Boshlovchi uchun “eng chiroyli” so‘z emas, “eng ko‘p ishlatiladigan” so‘z kerak. Birinchi oyda quyidagi guruhlarga e’tibor bering:

• Fe’llar: go, come, have, want, like, need, eat, drink, work, live.
• Savol so‘zlari: what, where, when, who, why, how.
• Vaqt so‘zlari: today, tomorrow, always, usually, every day.
• Kundalik narsalar: water, bread, phone, bus, home, family.

Har bir so‘zni kamida bitta to‘liq gap bilan yozing: I need water. (Menga suv kerak.) Bunday gap keyin suhbatda o‘zingiz izlamasdan chiqib keladi.

Reja davomida qiladigan xatolar

• Haddan ko‘p yuklash. Bir kunda 50 so‘z yodlash o‘rniga 12 ta so‘zni yaxshi o‘rganing.
• Faqat o‘qish. Gapirmasangiz, so‘zlar “passiv” bo‘lib qoladi.
• Tarjimaga qaramlik. Iloji boricha rasm va misol orqali tushuning.
• Kunlarni tashlab ketish. Ikki kun uzilsa ham ertasi kuni davom eting, “yangidan boshlash” shart emas.

30 kundan keyin nima qilish kerak

Reja oxirida o‘zingizni sinab ko‘ring: 10 ta savolga ovoz chiqarib javob bering, 5 gapli kichik matn yozing. Keyingi qadam — beginner darslarini ketma-ket o‘tish, so‘ng elementary bosqichiga o‘tish.

Qisqa nazorat ro‘yxati

• Kuniga 15-30 daqiqa, haftasiga kamida 6 kun.
• 1-hafta: harflar, salomlashish, sonlar, o‘zini tanishtirish.
• 2-hafta: to be, 100 ta kundalik so‘z.
• 3-hafta: Present Simple va kun tartibi.
• 4-hafta: savollar va mini-suhbatlar.
• Har kuni baland ovozda gapiring va oldingi so‘zlarni takrorlang.

Mustaqil ishlash qiyin bo‘lsa, tayyor tuzilmali kursdan foydalansangiz bo‘ladi. Scorify.uz da 7 kun bepul: darslar o‘zbek tilida, talaffuz audiosi bilan. Boshlash uchun darslar sahifasiga o‘ting.